debut encart droit
 

 

 

Friehjohrsappell fer schriwe un dichte uf Elsassisch

Printemps de l’Ecriture dialectale 2009 : collecte d'écrits en alsacien

Cet appel s’inscrit dans l’action Sàmmle de l’OLCA et a pour objet  de collecter  les écrits  en alsacien dans un objectif de transmission et de valorisation. Les écrits sont des textes courts sous forme de récits, nouvelles, témoignages et poèmes.

La première édition de cet appel a eu lieu en 2009  dans le cadre du Friehjohr fer unsri Sproch  et a connu un vif succès : 200 textes ont été envoyés à l’OLCA.

Le  Comité de lecture s’est réuni en octobre 2009 pour sélectionner des écrits en vue de la publication d’un recueil d’Annales. Ce comité est composé de Danielle Crevenat-Werner, dialectologue, Yves Bisch, écrivain, professeur retraité, Edgar Zeidler, dialectologue, et Gérard Leser, poète, folkloriste.

Le comité a retenu 55 écrits d’une trentaine d’auteurs. Ces textes paraîtront sous forme de recueil dont l’édition est prévue au mois de juin 2010 et sont d'ores et déjà présentés ci-dessous. Ils sont mis en ligne progressivement, alors n'hésitez pas à revenir pour les lire !

A Tropfe roti Tìnte

A Tropfe roti Tìnte
Gìtt a Wollick ìma Glàs Wàsser
A Wollick, a Dàmpf
A Sturm, a Kàmpf
A Fiir, a Brànd

A Tropfe roti Tìnte
Màcht a Klecks uf 'me wisse Blàtt
Geplàtzt,
Versprìtzt
Verìsse,
Verblüet

A Tropfe roti Tìnte
Ìsch a tief Loch ìm Harz
A Quall
A Fluss
A Meer
Von Schmarz

Un waje dëm Tropfe Tìnte
Verschläuje doch àlli Flìnte !

Maurice Laugner, Andlau.
Conseiller Pédagogique en Langue et Culture Régionales à la retraite

 

D’Müs

" Louis, wàs màchsch ?" -  Ich spìel mìt d’r Müs.
Wààs !!! Hesch dü a Müs g’fànga ?
Àwer nei, Jeanne, dàs ìsch doch d’Müs vo minem Ordi.

S Jeanne meint, sitter àss d’r Louis ìn d’cours d’informatique vo d’r APA geht, hockt’r d’r gànz Dàj vor dam Kàschta.
 
Ja, weisch, Jeanne, do kà mr so viel Sàcha fìnda un màcha : mr kà schàuia, wia’s Watter wurd, oder wia d’Zìgg fàhra, mr kà ìn d’r Cousine vo Àmerikà schriwa, unseri Foto schàuia un ….. mr kà sogàr Dàma sah, wo nix à’zlaja han.

Noh erwìddert s Jeanne : Kàsch àui lehra, wia mr s Gschìrr wascht, wia mr d’Hamder bäjlt, wia mr dKuch ufwascht, wia mr d’Fanschter putzt, usw. ??

Àwer Jeanne, dàs màchsch dü so güet, dàs ich dàs nìt lehra brüch! sait d’r Louis un dankt : Hoffentlig fìnd mr dàs nìt ìm Internet !!

Bertrand Flickinger

 

 S KORNFAHREL

S Kornfahrel, dìss kläine Stìckel Vìeh,
Dìss ìsch zuem bedüre
Dann bàll gìbt’s kenn’s meh;
Es hille àlli Büre.

Sini Lescher ìn de Falder
Ware ùnterstìtzt,
Gezählt ùn ùnterhàlte
Es ìsch ken Wìtz.

D’Büre làche sich hìeh
Dann sie derfe nùmme noch zehle
Wäise, Garscht edder Klee
Dàss s’Tìerel sich d’Bàcke kànn fìlle.

S Kornfahrel, diss kläine Stìckel Vieh,
Dìss ìsch zuem bedüre
Dann bàll gìbt’s kenn’s meh;
Es hille àlli Büre.

Frìehjer het dìss Lùmpevìeh
Àlli Arnt àbg’frasse.
G’hàmschtert hàn se viel ùn meh
So dàss s Fald bàll laar isch g’sasse.

S’ìsch gejœt wore wie ne Ràtt
Diss kleine Vielfrààss Tierel,
Awer hitt befehlt de Stààt
Hektàre fréi ze lon fer dìss Miesel.

S Kornfahrel, dìss kläine Stìckel Vieh,
Kànn jetzt erüss üss sim Loch so fìnschter.
Belohnung fer’s ze fànge gìbt’s nimm meh
Es heisst nahmli hitt : de GROOSS Hàmschter.

Brigitte Antz, Hindisheim
Ttrès impliquée dans la vie associative et auteure de textes en alsacien depuis 2000.

 

De Süpporter

Mìr hàn ìm Ort
E großer Match
Ìn einem Wort
E Hàndbàllmatch

E Spiel mìt Kràft
Ìsch do ìm Ziel
Hìtt Owe màcht’s
Im Derbyspiel

E voller Sààl
Kànsch küm noch gehn
Do hesch ken Wàhl
Müesch einfàch stehn

Geklemmt jedoch
Wie so’ne Ei
Vor mìr sìtzt noch
D’Süpporterreih

Wàs sìn die lütt
Mìt ìhre Ratsch
Do gehsch kapütt
Noch vor’m Match

Genau um Zitt
E Pfiff ìm Sààl
D’Süpporterlitt
Stehn uf brütàl

Do flìejt e Hànd
Züe mìr ìns Gsìcht
Ich hàb do gschwànkt
So bìssel licht

Nìt gern gemàcht
Saat einer mìr
Un hett gelàcht
So ràffinìert

Ich hàb nix gsaat
Hàb àbgelenkt
Där Pfohl esch daab
Hàb ich gìdenkt

Ìm Match vum Sààl
Gehts ruf un nàb
Fer de Pokàl
Wurd keiner schlàpp

Jetzt kejt e Gool
So zwifelhàft
Där dàbisch Pfohl
Hett’s nit verkràft

Där hett do gschuft
Wie so Kosàck
Schlaat mir uf d’Bruscht
Mein lìewer Fràck

No hett’s gelàngt
Fer mini Kàpp
Hàb do gezànkt
Un bìn dàn àb

Vum Match nix ghett
Às numme Box
Bìn heim ìns Bett
Waje däm Ochs

Roland Kieffer
Mai 2009

 

S KRÙMME ELSESS
(mélodie : Tirol, Tirol, du bist mein Heimatland)

Dü kläner krùmmer Eck,
zwÌsche Wàld ùn Heck versteckt,
wie lejsch  Dü so scheen,
Dü derfsch nìt ìngergehn

Von Grenzstän ìngeràhmt,
lejt’s Lothringe näwedràn,
dìs màcht ùns ga nìx üss,
es werd nìt üsgetüscht.

Dini Buckle ùn die Heh,
die sìn doch wunderscheen,
die Därfle ùn dìe Litt,
àlli beschìtze dich.

Bächle, Quelle, Kàlk ùn Sànd,
dìe zìere ùnser Lànd,
mìr sìn üs echtem Holz,
ùnser Ländel ùn sinn Volk.

O krùmmes Elsàsslànd,
Dü bìsch so ùnbekànnt,
doch mìr sìn stolz ùff Dich,
Dü màchsch ùns froh ùn rich.

Wànn m’r Dich aa nìt so kennt,
für mànchi bliesch Dü fremd,
mìr kämpfe ùm de Exischtenz,
ìm Krumme sìn mìr dehem.

Mìr sìn d’r Notüssgang
vom scheene Elsàsslànd,
àls Stìefmìtterle blìhje mìr,
àn d’r Zàwrer Hingertìr.

Ùn fahrsch de Steijj enùff,
dart heert de Welt nìt ùff,
e bìssele hìnge dràn,
fàngt s’krùmme Elsess àn.

Ìm krùmme Elsess ìsch,
E Plàtz für Dich ùn mich,
Dà sìnge, dichte, päägse mìr,
Mìt d’r greescht Pläsier !

Friedel Matty  

 

De Mollert vùm Lànd ùn ‘s Kätzel vùn de Stàdt

M : -Salü ! Dü bìsch àwer e netts Kätzel. Wo kùmmsch dü denn her ?

K : -Ich kùmm üs Schillige. Mini Maîtresse ìsch ìn Ferie g’gànge ùf Griechelànd ùn kànn mi nìt mitnämme. Jetzt mùss ich e Wùch do bi ìhre Màmme bliewe.

M : -Ah so, dü bìsch ìn Visit. Ja wie heisch dü denn ?

K : -Ich heiss normàlerwies Sweet Lady of Lancashire àwer sie saat nùmme Sweety zue mìr denn bis sie ferti ìsch mìt’m ruefe, bìn ich schùn drei Mol iwer de Tìsch grennt…

M : -Ah dü kùmmsch üs’m Üslànd. Ich hàb doch gedenkt, dü miaulsch so komisch, dìs ìsch de “britisch accent”

K : -Ja mini Màmme het e Scheenheitspriss ùn miner Bàbbe de Eleganzpriss gewùnne, àwer minni Màmme het miner Bàbbe nùmme e pààr Minüte kenne lehre. Ich bìn àlso e echter "British short hair".

M : -Und ich bìn de Max ùn gheer do her un ich bìn e echti Stroossemìschung. Geh’n mr e bìssel spàziere ?

K : -Ja, àwer éiri grìen Moquette do drüsse ìsch àwer nàss, hàn ìhr Wàsserschàde ghett ?

M : -Dìs ìsch doch ken Moquette, dìs ìsch Gràs ùn de Wàsserschàde kùmmt vùm Himmel ùn heisst Räje. Kùmm nùmme, dü bìsch doch nìt üs Zucker ! Kùmm jetzt !

K : -Weisch wàs, ich hàb Hunger, wànn gìbt’s denn bi éich ebs ze esse, gìbt’s die Wùch Sheba oder Whiskas ?

M : -Ich weiss nìt ob unseri Miis Sheba oder Whiskas Ràsse sìn, àwer ze esse gìbt’s wenn dü ebs ìm Feld fàngsch. Awer wàs ìsch denn mìt dinne Kràlle pàssiert, hesch e Manucure ghett ?

K : - Jo, mini Maîtresse het m’r se àbgschnìtte. Ich hàb ìhre néi Kanapé vùn Vosges- Bobois durchgezàckert…

M : -Dànn sieht’s schlecht üs mit Miis fànge. Àwer de Nochber het immer güeti Sàche ìn sinere Poubelle.

K : -Jo, mini Maîtresse wìll doch nìt dàss ich vùn  Fremdi Litt ebs ànnemm. Sie het Àngscht, ich vertràà’s nìt, miner Maawe ìsch so sensibel. Ich derf nìt meh àss 50 Gràmm ùf’s Mol esse schùnsch kriej ich Büchweh.

M : -Wenn so widersch màchsch krejsch Büchweh vor Hunger! Jetzt kùmm doch mìt, de Noochber ìsch ken Fremder un het d’beschte Wùrschtzìpfel vùn de gànze Gàss.
Weisch wàs, dü gfàllsch m’r, ich dät gern ebs mìt dìr ànfànge, wàs meinsch, gfàll ich dìr au? So e roter Mollert gìbt’s ìm gànze Schìllige nìt.

K : -Ja gfàlle dätsch m’r schùn, àwer mini Maîtresse het mich s letscht zùm Vìehdokter gnùmme well ich mich ìn jedi Chaussette vùn de Wohnung verlìebt hàb ùn de Dokter het mich operìert, dàss ich ken Kätzle hàn kànn.

M : -A noch, des ìsch e Schànd, die Litt vùn de Stàdt sìn verrùckt. Bàll mien d’Mellert au noch ùf de ANPE stempfle gehn, well sie ken Arweit meh hàn.
Wàs ìsch denn dìs fer e komischi Hàlskett wo dü àn hesch ? Do steht : "je suis identifié par une puce". Wàs, Fleh hàn ìhr au ìn de Stàdt, geh m’r weg mìt dem !

K : -Nee, des heisst dàss ich ìm Ordinateur steh ùn kànn niemols verlore gehn.

M : -Ja , ich geh au nie verlore, ich kenn jedes Gräsel vùn denne Màtte üswendich ùn àlli Miislecher. Bàll màche se dìr noch e GPS ìns Ohr, wàrt nùmme !

K : -So, ich dät jetzt gern eins schloofe, wo ìsch denn miner Korb ànnegkùmme ?

M : -Wàs ? E Korb zuem schloofe? Die spìnne ìn de Stàdt, do schlooft m’r doch nìt drìnne, dìs ìsch fer d’Kummissione ze màche! Do wùrd im Hai gschloofe, noochher schmecksch  dü so guet wie Tisane ùn dìs ìsch d’ bescht Màtràtz! Allez kùmm jetzt !

Geneviève Huser
Enseignante à l’Ecole Maternelle de Hirschland, professeur d’alsacien et comédienne dans une troupe de théâtre amateur

 

Ich mächt so garn …

I mächt so garn nochemol heera
d’r Wìnd ìn da Rawa sìnga
s Träpfla vom Raja
un s Rüscha vo de Blätter
I mächt so garn nochemol sahna
s Glìtzra vo de Triwelbärla
ìn d’r Oktowersonna

I mächt so garn nochemol heera
d’r Gsàng vo de Rabschaara
d’r Klàng vo de Trotta
I mächt so garn nochemol sahna
ìm Starnaliacht vo d’r Nàcht
ìn de Àuiga vo de Maidla
d’r Glànz vom Hìmmel uff d’r Arda

I mächt so garn nochemol heera
d’r Rüef vo de Schneegansa
d’Kìnder unsri Sprooch redda
Elsàss ! Heimet so heiss geliabt
I mächt so garn nochemol sahna
dini Fàrwa ìm Rajaboja
vor ebb es ze spoot wìrd.

Louis Roesch, Ingersheim
Retraité, auteur de plusieurs recueils bilingues

 

Àm Bachel

Bedittùngslos ìsch s Manscheloos,
Fer s’Radel vùm Vermeje
Doch àm Bachel, ewer’m Wàssermoos,
Schlàwe d’Foralle Beje.

D’Freschle schmüese ìm Starnekrütt,
D’Seerose làn sich bàmble
D’Ringelotter fàhrt schnall üs de Hütt,
Un màcht’se àlli stràmble.

S’Murgrùndel grùndelt tief im Sùmpf,
De Staanbisser dät’s garn bisse
De Dickkopf laascht sich d’Flosse stumpf,
Er dät’s liewer verrisse.

S Rottele streckt schùn siner Hàls,
Im Stàchelfisch gejenewer
S Wùrschtgrassel ìsch gànz züe mìt Schmàlz
Ùn s’Bachel laaft fàscht ìwer.

E Blässhuhn làsst jetzt ihre Schrei,
Durich d’molich Strehmung fliese
Ìm Schìlfplàtz sprìngt e Ante-ei
Un tùt d’néi Walt begrìesse.

S’Laawe triebt üs àlle Lecher rüss,
Sogàr üs àlte Stùrze
D’Nàtur streckt àlli viere üss,
De Tod zieht jetzt de Kùrze.

Garn verzicht ich ùf’s groosse Loos,
Uf’s àller richt Vermeje
Dann àm Bachel ìwer’m Wàssermoos,
Schlàwe d’Foralle Beje.

C. Attali
Secrétaire de mairie à Lembach

 

Mìldi Hànd un liawer Blìck …

Gànz gràziös hàt e àlti Dàma ìhra Hüet
Àbzoga un hàt ìhn sorgfàltig ghebbt àm Rànd,
Hàt derbi ìhri wissi Hoor wia ma so tüet
So uffeszüe gschowa mìt ìhra lìnka Hànd…

D’Àuiga sìn so dursìchtig hall un hìmmelblàui,
Kei einziger Schàtta so trürig oder triab
Ewer ìhrem Gsìcht , sie ìsch noch e scheeni Fràui
Mìt gànz fiini Fàlta wu’s Liacht verwìscht so liab…

Sie hàt jetz e Büech uf ìhri Knie ufgschlàga
Un sìnkt derbi vertiaft ìhra hallblàuia Blìck
Hàt so e liab Lachla ohna ebbis z’sàga,
Mr erkennt ebbis wia e Zeicha vu Glìck… 

Alain Paulus

 

Retour en haut de page
 
debut encart droit
actualités
02/09/2010

La charcuterie en alsacien

L'OLCA lance une nouvelle campagne d’affichage en alsacien sur le thème de la charcuterie, d’ Wurschtlerej.

01/09/2010

"D' Letschde Mohicaner" : nouvel album dedié à Adrien Zeller

Robert-Frank Jacobi et Anita Pirman sortent un nouvel album.

31/08/2010

"Dü, mini Gitarr..." de René Egles

Découvrez l'album "Dü mini Gitarr...", florilège de chansons traditionnelles ou inédites.



Voir toutes les actualitésToutes les actualités


separateur

e Friehjohr fer unseri Sproch

 

 
FrançaisDeutsch